วิธีสอนโดยใช้การสาธิต(Demonstration)

 ความหมาย

วิธีสอนโดยใช้การสาธิต  คือกระบวนการที่ผู้สอนใช้ในการช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด  โดยการแสดงหรือทำสิ่งที่ต้องการให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ให้ผู้เรียนสังเกตดู  แล้วให้ผู้เรียนซักถาม  อภิปราย และสรุปการเรียนรู้ที่ได้จากการสังเกตการสาธิต

 วัตถุประสงค์

วิธีสอนโดยใช้การสาธิตเป็นวิธีการที่มุ่งช่วยให้ผู้เรียนทั้งชั้นได้เห็นการปฏิบัติจริงด้วยตนเอง  ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจในเรื่องหรือการปฏิบัตินั้นชัดเจนขึ้น

3 องค์ประกอบสำคัญ ของวิธีสอน

3.1 มีเรื่องหรือสิ่งที่จะสาธิต

3.2 มีการแสดง/การทำ/ให้ผู้เรียนสังเกตดู

3.3 มีผลการเรียนรู้ของผู้เรียนที่เกิดจาการสาธิต

จุดมุ่งหมาย
1. เพื่อกระตุ้นความสนใจให้นักเรียนมีความสนใจในบทเรียนยิ่งขึ้น
2. เพื่อช่วยในการอธิบายเนื้อหาที่ยาก ซึ่งต้องใช้เวลามาก ให้เข้าใจง่ายขึ้น และประหยัดเวลา บางเนื้อหาอาจจะอธิบายให้นักเรียนเข้าใจได้ยาก การสาธิตจะทำให้นักเรียนได้เห็นขั้นตอนและเกิดความเข้าใจง่าย
3. เพื่อพัฒนาการฟังการสังเกตและการสรุปทำความเข้าใจในการสอน โดยใช้วิธีสาธิต นักเรียนจะฟังคำอธิบายควบคู่ไปด้วย และต้องสังเกตขั้นตอนต่าง ๆ ตลอดจนผลที่ได้จากการสาธิตแล้วจึงสรุปผลของการสาธิต
4. เพื่อแสดงวิธีการหรือกลวิธีในการปฏิบัติงาน ซึ่งไม่สามารถอธิบายได้ด้วยคำพูด เช่น การทำกิจกรรมในวิชาคหกรรม ศิลป ฯลฯ
5. เพื่อสรุปประเมินผลความเข้าใจในบทเรียน
6. เพื่อใช้ทบทวนผลความเข้าใจในบทเรียน

ขั้นตอนการสอน

ขั้นตอนการสอนแบบสาธิตมีสามขั้นตอนดังนี้

1. ขั้นเตรียมการสอน

1.1           กำหนดจุดประสงค์ในการสาธิตให้ชัดเจน

1.2           จัดลำดับเนื้อหาตามขั้นตอน

1.3           เตรียมกิจกรรมการเรียนการสอน สิ่งที่จะให้นักเรียนได้ปฏิบัติ ตลอดจนคำถามที่จะใช้ให้รอบคอบ

1.4           เตรียมสื่อการเรียนการสอนและเอกสารประกอบให้พร้อม

1.5            กำหนดเวลาในการสาธิตให้พอเหมาะ

1.6           กำหนดวิธีการวัดผล ประเมินผลที่ชัดเจน

1.7           เตรียมสภาพห้องเรียนให้เหมาะสมเพื่อให้นักเรียนมองเห็นการสาธิตได้ทั่วถึง

1.8           ทดลอง สาธิตเพื่อให้แน่ใจว่าไม่เกิดการติดขัด

2. ขั้นการสาธิต

2.1           บอกจุดประสงค์การสาธิตให้นักเรียนทราบ

2.2           บอกกิจกรรมที่นักเรียนต้องปฏิบัติ เช่น นักเรียนจะต้องจดบันทึก สังเกตกระบวนการ สรุปขั้นตอน ตอบคำถาม เป็นต้น

2.3           ดำเนินการสาธิตตามลำดับขั้นตอนที่เตรียมไว้ ประกอบกับการอธิบายอย่างชัดเจน

3. ขั้นสรุปประเมินผล

3.1           ผู้สอนเป็นผู้สรุปความสำคัญ ขั้นตอนของสิ่งที่สาธิตนั้นด้วยตัวเอง

3.2           ให้ผู้เรียนเป็นผู้สรุป เพื่อประเมินว่าผู้เรียนมีความเข้าใจในบทเรียนนั้นๆมากน้อยเพียงใด

3.3           ผู้สอนอาจใช้วิธีการต่างๆเพื่อประเมินว่าผู้เรียนเข้าใจเนื้อเรื่อง ขั้นตอนการสาธิตมากน้อยเพียงไร เช่น ให้ตอบคำถาม ให้เขียนรายงาน ให้แสดงการสาธิตให้ดู เป็นต้น

3.4           ผู้สอนควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ซักถาม

      ข้อดี

            1) เป็นวิธีสอน อุปกรณ์และค่าใช้จ่าย หากใช้ทดแทนการทดลอง

            2) เป็นวิธีสอนที่ช่วยประหยัดเวลา  จำนวนมาก

             3) เป็นวิธีที่สามารถสอนผู้เรียนได้ที่ช่วยให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์ตรง เห็นสิ่งที่เรียนรู้อย่างเป็นรูปธรรม  ทำให้เกิดความเข้าใจและจดจำ   ในเรื่องที่สาธิตได้ดีและนาน

        ข้อเสีย

1) เป็นวิธีที่ผู้เรียนอาจไม่สังเกตเห็นการสาธิตอย่างชัดเจน  ทั่วถึง หากเป็นกลุ่มใหญ่

2) เป็นวิธีที่ผู้สอนเป็นผู้สาธิต จึงอาจไม่เห็นพฤติกรรมของผู้เรียน

3) เป็นวิธีที่ผู้เรียนอาจมีส่วนร่วมไม่ทั่วถึง  และมากพอ

4) เป็นวิธีที่ผู้เรียนไม่ได้ลงมือทำเองจึงอาจไม่เกิดความรู้ที่ลึกซึ้งเพียงพอ

อ้างอิง

ทิศนา  แขมณี. (2551).ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดการกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิธีการสอนโดยใช้การสาธิต (Demonstration Method) เผยแพร่ทางhttp://www.webobjects-      design.com/ISD/index.php?option=com_content&task=view&id=40&Itemid=32.